Didactiek
Gaat over het professioneel handelen van de leraar. Het is de theorie van kennisoverdracht, aanleren van vaardigheden en inzicht. Daarbij staat de vraag centraal hoe de leraar ervoor zorgt dat de leerling leert. Dit doet de leraar door te bedenken wat de leerlingen moeten leren, hoe ze dat het beste kunnen doen en waarom de gebruikte methodes en inhoud van het geleerde geschikt is voor de leerlingen. In feite komt het neer op het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van de les en het leren van de leerlingen.
De didactiek behandelt de regels en de kunst van het onderwijzen. Het geeft handvatten voor het motiveren van leerlingen en het goed opbouwen van lessen. Dit vak komt in elke lerarenopleiding voor.
Er zijn verschillende modellen die je kunt inzetten om lesstof over te brengen op leerlingen. In deze leeromgeving wordt het Directe Instructie model oftewel het DI-model uitgelegd. Het DI-model bestaat uit 7 fasen. Er bestaan enkele varianten op het DI-model, namelijk:
- Expliciete Directe Instructie (EDI)
- Activerende Directe Instructie (ADI)
Ook kunnen deze varianten in combinatie met coöperatief (samen) leren worden ingezet. Leer er meer over met behulp van onderstaande video's.
De 7 fasen van het directe instructiemodel
🕓4:30 min
EDI model in een notendop
🕓18:54 min
Lesstof overbrengen
We hopen dat bovenstaande video's je op weg geholpen hebben. Nu je wat meer basisinformatie op zak hebt over lesopbouw lichten we hieronder nog even kort een paar onderdelen toe en kun je er meer over lezen als je daarin geïnteresseerd bent.
Het directe instructiemodel
Een handig schema voor het opbouwen van een les vind je hieronder. Wil je tips en meer lezen over het gebruik van dit schema?
Ja, ik wil meer lezen.
De Leerkuil
Heb je al eens gehoord van de leerkuil, of de leeruitdaging van James Nottingham? De leerkuiltheorie zet op een eenvoudige en visuele manier neer hoe kinderen (en volwassenen net zo goed!) leren. Uitgebreide uitleg?
Ja, ik wil meer lezen.
Expliciete directe instructie
EDI is een bewezen aanpak om de leseffectiviteit te verhogen en te zorgen voor succeservaringen en betere leerprestaties bij leerlingen. De video's hierboven hebben je al toegelicht hoe dit precies zit. Hier de kern kort samengevat in een afbeelding.
Didactische werkvormen
Een didactische werkvorm is eigenlijk (heel simpel gezegd) de manier waarop je een les of activiteit opzet om je leerdoel te behalen. Er zijn verschillende didactische werkvormen waaruit je kan kiezen. Met altijd in je achterhoofd: wat is het leerdoel. Welke vormen zijn er:
- Instructievormen
- Interactievormen
- Opdrachtvormen
- Samenwerkingsvormen
- Spelvormen
- Combineren van bovengenoemde
12 bouwstenen voor effectieve didactiek
Hoe maak je effectieve lessen? Dat is de kernvraag van het boek Wijze lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek. Dit boek wil een kruispunt zijn tussen gedegen wetenschappelijk onderzoek en de klaspraktijk in Nederland en België. De digitale versie is gratis te downloaden.
Het boek is in 2024 uitgeroepen tot 'Beste boek met impact voor het onderwijs'.
Energizers
Je kent ze misschien wel van je eigen werk, energizers. Voornamelijk ingezet tijdens trainingen, strategie- en brainstormdagen. Ook in de klas zijn energizers van waarde.
Een energizer is een kleine opdracht of bezigheid die zorgt voor afwisseling in de les. Ze helpen leerkrachten om de kinderen weer snel bij de les te krijgen door een korte onderbreking in te lassen. Het belangrijkste is dat een energizer leuk is voor de leerlingen, en ondertussen kan er natuurlijk ook wat geleerd worden. Naast hun positieve invloed op de groepssfeer tonen steeds meer hersenonderzoeken aan dat leerlingen beter kunnen leren na beweging.
